Het Dierenmuseum - Het virtuele museum over het dier in de kunst en cultuur

Utrechtse Dierenroute: extra route 1

Je kunt ervoor kiezen om de basisroute van de Utrechtse dierenroute (blauw) te verlengen met de oranje route van 500 meter (punt 48 t/m 52).


48. Tegeltableau Zwarte ruiter (1906)
De Porceleyne Fles, Lijnmarkt 12

De gevelsteen met de zwarte ruiter verwijst naar de brouwerij De Zwarte Ruiter uit Maastricht van eind 19 e eeuw die verschillende bierhuizen en proeflokalen door Nederland had. Op de Lijnmarkt 12 was vroeger ook een bierhuis/proeflokaal gevestigd. De zwarte ruiter verwijst mogelijk naar het stout bier (donkerbruin/zwart van kleur) dat zij tot de Tweede Wereldoorlog brouwden. Met de opkomst van de pils verdwenen veel brouwerijen en ook de Zwarte Ruiter.

Loop verder naar Lijnmarkt 35 (aan de rechterkant).

49. Gevelsteen de Witte Olifant (1736)
Lijnmarkt 35

De naam van de gevelsteen verwijst naar de huisnaam die het pand in 1639 kreeg. De huisnaam daarvoor dateerde uit 1537 en was ‘Den Olyfant’. Waarschijnlijk werd het pand herbouwd in 1736 en herinnert de gevelsteen daar aan. De olifant staat symbool voor kracht, trouw, goede herinnering, geduld, verstandigheid en huwelijkstrouw, maar kan ook verwijzen naar de handel met Azië waar veel specerijen vandaan kwamen.
Witte olifanten (albino’s) zijn een zeldzaamheid, daarom worden ze gezien als een teken van geluk. Albino olifanten zijn overigens niet wit, maar ze hebben wel een lichtere huid en hun wimpers en teennagels zijn lichter gekleurd. In figuurlijke zin staat een witte olifant ook voor iets zeldzaams. Wellicht woonde hier vroeger een koopman die handelde in ivoor.

Aan het einde van de Lijnmarkt kom je uit bij de Gaardbrug (links van je) en gaat de Lijnmarkt over in de Oudegracht. Op deze kruising zie je rechts op het dak van  Oudegracht 171 een beeld van een ooievaar.

 50. Ooievaar op dak (rond 1889, hersteld in 1998)
Oudegracht 171

Vanaf 1688 is de huisnaam ‘De Oyevaer’ van dit pand bekend. De ooievaar is waarschijnlijk in 1889 op de top van dit pand geplaatst en herinnert aan een winkel in babyartikelen die hier was gevestigd. De ooievaar staat symbool voor geluk, voorspoed en vruchtbaarheid.

Loop nu iets verder over de Oudegracht en ga rechts onder de grijze poort ‘Royestein’ door de Strosteeg in.
Of blijf over de Oudegracht lopen voor een verlenging van 1900 meter langs een aantal lantaarnconsoles in de werven van de Oudegracht (groene route: punt 53 t/m 78). Loop dan verder naar Oudegracht 181 en lees verder bij punt 53.

Als je de Strosteeg ingaat, loop dan rechts om de parkeergarage heen naar de andere zijde. Hier zie je tegen de parkeergarage aan diverse reliëfs met dieren. 

51. Reliëfs met dieren op parkeergarage Springweg (1956)
Gerarda Rueter (1904-1993), Strosteeg 83

De reliëfs uit 1956 zijn afkomstig uit de poort van het in 1986 gesloopte Rabobankkantoor aan de Sint Jacobsstraat. Twee bijbehorende beelden van beeldhouwer Albert Termote (1887 - 1978) zijn verdwenen. De reliëfs verbeelden de landbouwactiviteiten waaraan de Rabobank van oorsprong krediet verleenden.

Van boven naar beneden zie je links de plantaardige productie: maaien/oogsten van graan, opbinden tot schoven, inzaaien, grond bewerken met als resultaat producten als knollen en bieten, en rechts van boven naar beneden de dierlijke productie:
kaas maken, koe melken, varkens hoeden, aflammeren met als resultaat producten als vlees en kaas. De man en vrouw bovenaan verbeelden de coöperatiegedachte.  

Loop vanaf de reliëfs (met je rug er naar toe) rechtdoor. Links tegen de muur zie je het kunstwerk ‘Lof der Keramiek’.

52. Lof der keramiek (2012)
Samenwerkingsverband 7 kunstenaars, Strosteeg

Dit kunstwerk herinnert aan de Kunstaardewerkfabriek Sint Lukas en de Pottenbakkerij De Vier Paddenstoelen die zich begin 20 e eeuw in de Strosteeg bevonden. In het kunstwerk zijn herinneringen aan de twee fabrieken verwerkt en een aantal dieren (vlinders, kikker) dat werd afgebeeld op het aardewerk dat de fabrieken maakten. Het rechterpaneel bevat een stierenkop dat het symbool van Sint Lukas weergeeft (evangelist en beschermheilige van het schildersgilde). In het gedicht op het linkerpaneel wordt nog de stofmijt genoemd.

Ga nu rechts de Springweg op. Loop over de Springweg naar de Mariaplaats en lees vanaf daar verder bij punt 45 (Sint Mariapomp). Eventueel kun je vanaf daar ook punt 44 (kameleons, flamingo’s en apen) nog bekijken.

Ga hier naar extra route 2.

Ga hier naar extra route 3.