Het Dierenmuseum - Het virtuele museum over het dier in de kunst en cultuur

Zintuigen en communicatie

Zintuigen van dieren

De meeste dieren hebben zintuigen die vergelijkbaar zijn met die van de mens. Ze kunnen net als wij horen, voelen, ruiken, zien en proeven, al kan de specifieke werking en het bereik van deze zintuigen sterk verschillen. 


Zicht
Het menselijk oog kan miljoenen verschillende kleurtinten zien. Chimpansees en orang-oetans kunnen dezelfde kleuren zien als mensen. Infrarood licht en ultraviolet licht ziet de mens echter niet. Deze soorten licht worden enkel waargenomen door sommige dieren. Vissen zoals goudvissen, piranha's en kroeskarpers kunnen infrarood licht zien: dit is het enige licht dat doordringt in het troebele water waarin ze leven. Infrarood licht wordt ook door insecten waargenomen. Zangvogels kunnen ultraviolet licht zien.


Gehoor
Talloze dieren kunnen geluiden horen die voor ons te hoog (ultrageluid) of te laag (infrageluid) zijn. Grondeekhoorns waarschuwen met ultrageluid hun soortgenoten onopgemerkt voor vijanden. Sommige dieren, zoals walvissen en olifanten gebruiken infrageluid om over grote afstanden onderling te communiceren. Sommige soorten walvissen schijnen ook infrageluid te gebruiken om hun prooidieren, bijvoorbeeld inktvissen, te verlammen. Dolfijnen, vleermuizen en sommige walvissen merken dankzij de echo van ultrageluid obstakels of prooien op. Het ultrageluid weerkaatst en aan de hand van de echo horen deze dieren hoe hun omgeving er uitziet. Klik hier voor een filmpje van een vos die op gehoor in de sneeuw een muis vangt.


Geur
Mensen kunnen goed ruiken. Onze neus kan zo'n 10.000 geuren onderscheiden, maar veel dieren ruiken beter. Zo ruiken honden en konijnen veel beter. Het orgaan van Jacobson is het reukorgaan van slangen en sommige hagedissen zoals skinken en varanen.


Smaak
De smaakpapillen op onze tong herkennen vijf verschillende smaken (zoet, zuur, zout, bitter en umami).
Dieren proeven niet altijd dezelfde smaken als wij. Katten kunnen bijvoorbeeld de smaak zoet niet proeven.