"Ik ben leven dat leven wil, te midden van leven dat leven wil." - Albert Schweitzer (1875 - 1965)

Visserij

Vissoorten

Wereldwijd zijn er zo’n 32.000 verschillende soorten vis. In Nederland zijn er:

  • circa 70 soorten zoetwatervissen (waarvan 48 soorten inheems)
  • circa 120 soorten zeevissen

In de online Vissengids van Sportvisserij Nederland kun je zien welke.


 

 

Beroepsvisserij en viskweek

Er zijn 3 soorten visserij:

  1. Beroepsvisserij
  2. Viskweek (aquacultuur)
  3. Sportvisserij (zie hiervoor de pagina Dieren voor sport)             



BEROEPSVISSERIJ
De Nederlandse vissersvloot omvat bijna 600 schepen verdeeld over 4 soorten van beroepsmatige visserij:

 

 

Vissen

Omvang sector

Vangstmethode(n)

Opbrengst

Binnenvisserij
In en rond het IJsselmeer, de grote rivieren, meren en andere wateren, voornamelijk in Friesland, Noord-Holland, Zeeland en Zuid-Holland

Paling
(snoek)Baars
Spiering

zo'n 65 bedrijven op het IJsselmeer

Passief vistuig, zoals fuiknetten

€ 15 miljoen

Kustvisserij
Tot 12 zeemijl (ca. 21 km) uit de kust

Mosselen (Zeeland)
Garnalen (Friesland, Groningen)
Oesters (Zeeland)

Mosselen: 50 bedrijven
Garnalen: 60 kotters
Oesters: 28 bedrijven

Boomkor (garnalen)

€ 120 miljoen (mosselen en garnalen)
€ 20 miljoen (oesters)

Noordzeevisserij
Op de noordzee

Tong
Schol

280 kotters

Boomkorvangst (grote netten die over de zeebodem worden gesleept)
Pulsvisserij
Sumwingvisserij
Hydrorigvisserij
Outrigvisserij
Staandwantvisserij

€ 252 miljoen

Grote zeevisserij
Buiten de Noordzee in Europese en Afrikaanse wateren en in de Stille Oceaan

Haring
Makreel

14 vriestrawlers

 

€ 142 miljoen


Omvang vangst


De hoeveelheid gevangen vis wordt niet uitgedrukt in aantallen vissen, maar in tonnen.

Vangst in Nederland
Ongeveer 450.000 ton vis. Ruw geschat zijn dit ruim 4 miljard vissen. Tong en schol zijn de meest gevangen vissoorten.

Vangst wereldwijd
Zo'n 90 miljoen ton vis in 2011. Geschat wordt dat dit tussen de 1.000 en 2.700 miljard vissen zijn.

De Nederlandse visserij draagt voor minder dan 0,1% bij aan het Bruto Nationaal Product van Nederland. De Nederlandse vloot maakt 0,5% uit van de Europese vloot. Het aandeel in de vangst is groter door de relatief grootschalige zeevisserij van Nederland. De totale Nederlandse visserij draagt ongeveer 6% bij aan de totale waarde van de vangst van de Europese vissersvloot. De vissector is goed voor ongeveer 15.000 banen in Nederland, waarvan ongeveer de helft in de visverwerkende industrie.

Organisaties

Organisaties die zich in Nederland inzetten voor de belangen van de beroepsvisserij zijn ondere andere: het Productschap vis (incl. het Nederlands Visbureau), VisNed, de Nederlandse Vissersbond, de Redersvereniging voor de Zeevisserij en de Combinatie van beroepsvissers.

Films met beelden van de beroepsvisserij
Onderstaande film geeft een beeld van de boomkorvisserij op de Noordzee.


   Meer films over hoe verschillende vissoorten worden gevangen en verwerkt:

Dodingsmethoden
In de praktijk is een deel van de gevangen vis in de zeevisserij al dood als deze aan boord gehaald is. Dit komt door de druk van het net en van de andere vissen. Diepzeevissen ondergaan een enorm drukverschil als ze naar boven gehaald worden. Door de snelheid waarmee het net wordt opgehaald, ontploft bij kabeljauwachtigen de zwemblaas. Deze vissen zijn doorgaans dood voordat zij aan boord komen.
H
et verschilt per vissoort hoe levende vis aan zijn eind komt.

  • Sommige nog levende vissoorten krijgen een snede door enkele grote aderen en bloeden zo leeg. 
  • Vooral bodemvissen worden levend gestript. Strippen houdt in dat de vis wordt opengesneden om de organen en het bloed te verwijderen.
  • Ook komt het voor dat vis stikt, al dan niet op ijs, of dat er sprake is van een combinatie van stikken en doodbloeden of strippen.


VISKWEEK

Wereldwijd wordt ongeveer de helft van de visproductie bestemd voor mensen gekweekt.

  • Wereldwijd: In 2011 is er wereldwijd zo'n 64 miljoen ton vis gekweekt. Landen met een grote aquacultuur zijn Spanje, Noorwegen, Griekenland, Vietnam, Indonesië, Thailand, China, Brazilië en Canada. De meeste vis wordt gekweekt in open systemen zoals netten in zee of bassins waar vers water in wordt gepompt. De meest gegeten kweekvissen in Nederland zijn Atlantische zalm, pangasius, tilapia, regenboogforel, zeebaars en zeebrasem, tropische garnalen en paling.
  • Noorwegen en Chili zijn grote producenten van de Atlantisch zalm
  • Vietnam is de grootste producent van pangasius
  • China, Egypte, Indonesië, Filippijnen en Thailand zijn de grootste producenten van tilapia
  • China, Thailand, Indonesië, Vietnam en India kweken garnalen .
  • In verschillende landen in Europa en in Chili vindt kweek van regenboogforel plaats
  • Nederland: De kweekvissector in Nederland bestaat uit palingkwekerijen, meervalkwekerijen, een klein aantal forelkwekerijen en twee zeeviskwekerijen. Het gaat om zo'n 30 bedrijven. Nederlandse viskwekerijen maken gebruik van recirculatiesystemen. In een recirculatiesysteem wordt het water constant gefilterd en gezuiverd waardoor het water vrijwel geheel opnieuw wordt gebruikt (klik hier voor een filmpje). De Nederlandse Vereniging voor Viskwekers is de organisatie die zich inzet voor de belangen van de viskweeksector. Op de website van WUR/Aquaculture vind je meer informatie over viskweek.

Dierenwelzijnsweb, een website van het Lectoraat Dierenwelzijn van Hogeschool Van Hall Larenstein heeft onderstaande film gemaakt.


Films met beelden van viskweek

Dodingsmethoden
Bij kweekvis zijn er verschillende dodingmethoden.

  • Paling gaat vaak levend naar de rokerij. Daar wordt de slijmlaag met zoutverwijderd. De paling vertoont langdurig heftige zwembewegingen om het zout te ontvluchten. Dit heet doodkruipen. Ook beschadigt het zout de kieuwen. De paling krijgt vervolgens een snee achter de kop.
  • Vis bedwelmen kan door het dier een klap op de kop te geven, zodat het bewusteloos is, of door het een stroomstoot te geven. Maar het bedwelmen kan ook stressreacties geven of te lang duren. Ook kan de vis worden beschadigd. In de praktijk zijn er weinig bedrijven die vis bedwelmen. Wel is voor gekweekte meerval en paling in Nederland een diervriendelijke methode ontwikkeld met stroom. Naar verwachting zal deze in de toekomst gebruikt gaan worden.
  • Zalmkwekerijen werken soms met een automatische zalmenbedwelmer. Daarbij worden de zalmen met een hamer bewusteloos geslagen. Een andere methode is het gebruik van water met veel koolstofdioxide. Dit verdooft de vis na enige tijd. Ook kan water onder stroom worden gezet om de vissen te verdoven.

De EFSA (European Food Safety Authority) wijst verstikking, op ijs leggen, temperatuurshock, zoutbaden, onthoofding en leegbloeden af als dieronvriendelijke dodingmethoden. Onderzoeksinstituut Imares, een toonaangevend wetenschappelijk onderzoeksbureau naar vis, stelt dat verstikking, op ijs leggen en bedwelming met kooldioxide in de meeste gevallen niet voldoen aan de algemene voorwaarden voor dierenwelzijn. Voor veel soorten is er nog niet een commerciële en diervriendelijke methode beschikbaar.

Dolfijnen, haaien en walvissen

Sommige landen vissen/jagen ook op zeezoogdieren.

  1. Japan en Denemarken jagen op dolfijnen
  2. Met name China jaagt op haaien(vinnen)
  3. Noorwegen, IJsland en Japan jagen op walvissen. De commerciële jacht op walvissen is verboden, maar Noorwegen, IJsland en Japan negeren internationale afspraken over de commerciële walvisvangst. Onder het mom van wetenschappelijk onderzoek en traditie doden zij jaarlijks zo’n 1000 walvissen. Noorwegen wil nu ook het vlees van de walvissen te koop aanbieden aan andere landen en in Japan worden nog steeds walvisproducten aangeboden voor consumptie.
  4. Canada en Namibië jagen op zeehonden. Meer informatie hierover vind je op de pagina over bont.

Dodingsmethoden

  • Dolfijnen: De dieren worden bijeen gedreven en daarna doodgestoken met messen of harpoenen. Sommige dolfijnen sterven door verstikking of verdrinking tijdens het bijeen drijven. In Japan worden op deze wijze jaarlijks 2000 dolfijnen gedood.
  • Haaien: Meestal gaat het alleen om de vin van de haai die gewenst is. Deze wordt bij het levend gevangen dier afgesneden en daarna wordt de haai zonder vin teruggegooid in zee waar deze dood gaat. Per jaar worden er tussen de 10 en 100 miljoen haaien gedood voor hun vinnen.
  • Walvissen: Walvissen worden vanaf een schip gedood met een harpoen. Jaarlijks gaat het om zo'n 1000 dieren.

Consumptie van vis

Nederlanders aten in 2012 gemiddeld 3,42 kilo vis per persoon (in 2010 3,55 kilo). In totaal kochten we 56 miljoen kilo vis, schaal- en schelpdieren voor een bedrag van 526 miljoen euro. De belangrijkste aankoopplaats voor vis is de supermarkt, waar inmiddels 80% van de totale hoeveelheid wordt verkocht. Meer weten? Consumptiecijfers


Dierenwelzijn van vissen

Klik hier.


Meer weten?

Gebruikte bronnen

Musea

Nederland kent meerdere musea over de visserij:

Musea in het buitenland