Het Dierenmuseum - Het virtuele museum over het dier in de kunst en cultuur

Monumenten voor dieren

Monumenten worden opgericht ter herinnering aan een belangrijke gebeurtenis, persoon of dier. Het kan gaan om een beeld, kunstwerk, zuil, gedenksteen, gebouw, ruiterbeeld of standbeeld. Hieronder vind je een aantal monumenten die speciaal zijn gemaakt voor dieren.
Daarbij is een onderscheid gemaakt in monumenten:

  1. voor werkdieren: in oorlogsgebieden (paarden, honden, duiven en andere dieren), reddingshonden en sledehonden
  2. voor proefdieren: voor onderzoek naar stoffen en medicijnen én voor de ruimtevaart
  3. voor geliefde (huis)dieren
  4. voor zwerfdieren
  5. die herinneren aan rampen

Opvallend is dat er geen monument is voor al die dieren die (hebben) voorzien in ons voedsel en het is opvallend dat er in Nederland nauwelijks monumenten voor dieren zijn, terwijl we er zoveel houden (meer dan 500 miljoen, zie de pagina over Onze relaties met dieren).

1. Monumenten voor werkdieren

1a. Oorlogmonumenten die herinneren aan dieren


Animals in War Memorial (2004)
In Londen, op een hoek van Hyde Park, bevindt zich sinds eind 2004 The Animal in Wars Memorial. Dit monument is een eerbetoon aan alle dieren die hebben gediend, geleden en zijn gestorven aan de zijde van de Britse troepen in de oorlogen en conflicten van de 20e eeuw.


Monument 'Aan de oorlogsduif' (1931)
Dit monument staat in Brussel monument ter ere van de militaire duiven en hun verzorgers uit de Eerste Wereldoorlog. Htet beeld is ontweropen door de architect Georges Hano en gemaakt door de
beeldhouwer Victor Voets (1882-1950).


Oorlogmonument voor dieren (2009)
Dit monument staat sinds 2009 in Clermong-sur-Berwinne (België) met de tekst 'Monument dedicated to the animals who served mankind, suffered, perished and saved lives during the wars.'


National War Memorial for Schotland (1927)
Aan de zuidzijde van dit moment in het kasteel van Edinburgh Schotland worden de dieren herinnerd die door het leger tijdens de Eerste Wereld Oorlog werden gebruikt. Hier staat de inscriptie 'Remember also the humble beasts'.

Klik hier voor meer informatie over het monument.


1b. Monumenten voor werkhonden


Monument voor St. Bernard hond Barry
Barry (1800-1814) was een bergreddingshond die werkte voor het Great St Bernard Hospice in Zwitserland. Gedurende zijn leven heeft hij 40 mensen gered. Na zijn dood werd Barry opgezet en tentoongesteld in het Natuurhistorisch Museum te Bern. In 1900 werd een monument bij de ingang van het Cimetière des Chiens voor hem gemaakt. In 1977 maakte Disney een film over het leven van Barry getiteld 'Barry, of the Great St Bernard'.


Monument voor werkhonden in dienst
In Amerika zijn diverse monumenten voor honden opgericht die hebben gediend voor hun land. Klik hier voor meer foto's van monumenten in Amerika op de website van Connecticut Police Work Dog Association.


Gold Rush Pack Animal Monument
In Skagway, Alaska, staat een monument voor de 3000 'lastdieren' die tijdens de goldrush van 1897-1898 omkwamen toen goudzoekers met deze dieren over de bergen trokken op zoek naar de rivieren met goud.
Veel dieren, en sommige van hun begeleiders, vielen tijdens deze zware tocht met hun zware bepakking van de smalle paden in de bergen af.


Monument voor Balto
Dit monument is voor Balto, de leider van de sledehondengroep die in 1925 een vaccin tegen de infectieziekte difterie naar Nome (Alaska) brachten. Hiermee werd voorkomen dat de bevolking van Nome zou sterven aan difterie. In New York (Central Park) staat ook een monument voor Balto.
Hier vind je meer info over Balto.


National Fire Dog Monument
Dit monument is voor honden die helpen bij het onderzoek naar brandstichting. Het monument staat in Washington D.C.


2. Monumenten voor proefdieren

Foto: Tagishsimon


Monument Brown Dog Affair (1985)
In 1906 was al eerder in England een standbeeld voor een bruine hond opgericht. Dit naar aanleiding van de zogenaamde Brown Dog affair, een politieke controverse over vivisectie die plaatsvond van 1903 tot 1910 in Engeland. De controverse ontstond nadat in 1903 William Bayliss aan de universiteit van Londen een illegale ontleding van een hond had uitgevoerd voor een publiek van 60 studenen op een bruine terrier dog. De anti-dierproevenlobbyisten maakten een bronzen standbeeld ter herinnering aan de hond en onthulden dat in 1906 in Battersea. Veel medicijnstudenten ergerden zich aan het bijschrift  "Men and women of England, how long shall these Things be?". In 1910 verwijderde de gemeente het standbeeld vanwege het vandalisme dat er ontstond. In 1985 werd er een nieuw standbeeld voor de hond gemaakt dat nu in Battersea Park staat.

Foto: Irina Gelbukh

Monument voor laboratoriummuizen (2013)
Dit beeld herdenkt het offer van de muizen in genetisch onderzoek die worden gebruikt om biologische en fysiologische mechanismen te begrijpen voor het ontwikkelen van nieuwe medicijnen en het genezen van ziekten. Het beeld staat in het park voor het Instituut voor Cytologie en Genetica van de Russische Academie van Wetenschappen in Novosibirsk. Het ontwerp is van Andrei Kharkevich. Hij zei over het beeld: "Hier worden de beelden van een laboratoriummuis en een wetenschapper gecombineerd omdat ze met elkaar verbonden zijn en één oorzaak dienen." De beeldhouwer is Alexei Agrikolyansky.


Ruimtehond Laika (1964)
Op 3 november 1957 werd de Russische hond Laika met de Spoetnik II in een baan rond de aarde geschoten. Al eerder waren er zowel door de Sovjet-Unie als door de Verenigde Staten dieren de ruimte ingeschoten, maar die hadden geen omloop om de aarde volbracht. De Spoetnik II was niet ontworpen om weer te landen en verbrandde bij terugkeer in de atmosfeer op 14 mei 1958. Laika was daarvoor echter al dood. Het plan was oorspronkelijk om haar voor die tijd door een vergif in het voedsel te laten sterven, maar in oktober 2002 werd bekend dat Laika al na een paar uur in de ruimte was overleden aan oververhitting en stress voordat de vierde omloop om de aarde ten einde was. In Moskou is in 1964 een monument opgericht voor 'de overwinnaars van de ruimte'. Laika maakt daar ook onderdeel van uit.


Ruimtehond Laika (2008)
In 2008 kreeg Laika een eigen monument nabij het Military Medicine Institute van Moskou. Klik hier voor filmbeelden van Laika.

Foto: Yan S (via Tripadvisor)

Sam (2016)
Dit beeld is opgedragen aan de vele dieren die door de Sovjet-Unie werden gebruikt tijdens verkenning van de ruimte in de jaren 1950-1960. De meeste dieren overleefden deze testen niet.
Het beeld is gemaakt door Denis Prasolov en stond in 2016 in Riga (Letland) tijdens het Sculpture Quadrennial Riga 2016. Een interview met Denis Prasolov over het beeld vind je op YouTube.

 

3. Monumenten voor geliefde (huis)dieren


Monument voor Jock of the Bushveld
Een gedenkteken in het Kruger National Park in Zuid-Afrika voor de dappere en trouwe hond Jock van Sir James Patrick Percy Fitzpatrick. Jock is een staffordshire bull terrier en leefde rond 1880. FitsPatrick schreef een boek over de avonturen die hij en Jock meemaakte dat in 1907 werd gepubliceerd. In 1986 en in 1995 werd het boek verfilmd. In 2011 verscheen een 3D-animatiefilm van het boek 'Jock the Hero Dog'.


Monument voor Patsy Ann (1929-1942)
Patsy Ann was een bull terrier die iedere dag in Juneau (Canada) de schepen opwachtte en de mensen begroette. Patsy Ann was doof, maar wist wanneer de schepen aankwamen. Ze was erg geliefd en kreeg daarom een monument. Meer info vind je hier.


Monument voor Hachiko
Hachiko (1923-1935) was van het hondenras Akita. Hij werd in Japan zeer bekend door het feit dat hij na de dood van zijn baasje 9 jaar lang wachtte op diens terugkeer bij het treinstation Shibuya in Tokio. Na zijn dood werd voor het station een standbeeld voor hem opgericht. Het verhaal van Hachiko is twee keer verfilmd: Hachiko Monogatari (1987) en Hachi: A dog's tale (2009).


Monument voor Red Dog
Red Dog (1971 - 1979) was een Australische bastaardhond (een kruising tussen een kelpie en een Australische veedrijvershond). Hij werd bekend door de vele reizen die hij maakt door West-Australië, met name door het Pilbaragebied. Zijn naam is afgeleid van het rode stof dat veel voorkomt in het gebied van Pilbara. Meer info.
Er is ook een film gemaakt van het leven van Red Dog.

Foto: Wikipedia

Monument voor Bob the railway dog
Bob (1878-1895) was een hond die leefde in het afgelegen midden-noorden van Zuid-Australië. Hij werd gekocht door een lokale spoorwegman als een geschenk voor zijn vrouw, maar hij besloot het 'treinleven' in te gaan. Hij reisde vaak met diverse treinen mee , het liefst op de locomotief. Daarmee werd hij 'Bob de trein hond' en werd beroemd bij het treinpersoneel.


Foto: St. Petersburg Official City Guide

Monument voor de katten van St. Petersburg
In St. Petersburg zijn diverse beelden van katten te zien, waaronder deze van Elisey en Vasilisa op de Malaya Sadovay straat. Volgens de geschiedenis hebben katten Leningrad (nu St. Petersburg) gered gedurende de 2 jaar durende belegering van de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog. De stad werd destijds overspoeld door ratten. Toen de belegering was beëindigd werden niet alleen voedsel en medicijnen naar de stad gebracht, maar ook katten. De katten bejaagden de ratten en behoedden de inwoners voor een epidemie.


Monument voor Tombili (2017)
Tombili was een kat die 11 jaar woonde in Istanbul (Turkijke). Hij was geliefd door de mensen in zijn buurt en kreeg zelfs een eigen Facebookpagina. Hij stierf in 2016 en de buurtbewoners besloten om hem te herinneren in zijn favoriete pose. Het beeld is gemaakt door Seval Şahin.


Monument voor Rufo (2015)
De zwerfhond Rufo leefde zo'n 20 jaar op straat in Oviedo (Spanje) en werd door de inwoners verzorgd. In 2015 kreeg hij een monument.


 

4. Monumenten voor zwerfdieren


Monument Compassie (2007)
Het  monument “Compassie” vraagt om respect voor dieren en een menselijke behandeling van zwerfdieren. Het monument is onthuld in 2007 en staat op het metrostation 'Mendeleevskaya' in Moskou.
Het monument is gekomen nadat een zwerfhond, die werd onderhouden door metroreizigers en metromedewerkers, werd gedood door een fotomodel met een keukenmes.


Monument al Perro Callejero (de straathond) (2008)
Een monument voor de zwerfhonden in Mexico van Girasol Botello en Germán Michell dat beoogt de Mexicanen bewust te maken van het misbruik en de verwaarlozing van de duizenden zwerfhonden in Mexico. Het monument is geïnspireerd door Peluso, een straathond. Op de plaquette van het monument staat:
Mijn enige misdrijf was geboren worden en leven op straat of verlaten te worden. Ik vroeg niet om geboren te worden en ondanks je onverschilligheid en je slagen, het enige wat ik vraag is wat er nog over is van jouw liefde. Ik wil niet meer lijden, het overleven van de wereld is gewoon een kwestie van afschuw! Help me, help me alsjeblieft!

Foto: Podemos Animalista Estatal

Monument Callejeros (2018)
Een monument voor zwerfdieren in Valencia (Spanje). Het is gemaakt door beeldhouwster Elena Negueroles. Op het monument staat: "Om de in de steek gelaten dieren te eren en degenen die voor ze zorgen."



 

5. Monumenten die herinneren aan rampen


Monument voor de verdronken paarden op Ameland
Tot 1980 werden op het eiland Ameland paarden gebruikt om reddingsboten te lanceren. Op 14 augustus 1979 ging het mis toen de paarden een reddingsboot lanceerden voor een zeiljacht in nood. Acht paarden verdronken. Ze werden begraven op het eiland en kregen een monument.

Foto: Marrum Online

Monument voor de 'dobbepaarden'
Achter de Zeedijk in Marrum (Friesland) ligt het monument ter herinnering aan de 'dobbepaarden', de paarden die na een najaarsstorm in 2006 dagen op een buitendijkse dobbe overleefden, omringd door het ondergestroomde buitendijkse land.

Klik hier voor een compilatiefilm van de redding van de paarden.