"Ik ben leven dat leven wil, te midden van leven dat leven wil." - Albert Schweitzer (1875 - 1965)

Dieren en muziek

Een historische clip met dieren van Roger Clover - 'Love is all' (1975).


Muziek over dieren


Le carnaval des animaux - Grande Fantaisie Zoölogique uit 1886 van de Franse componist Camille Saint-Saëns (1835-1921). Het betreft een 14-delige compositie voor een ensemble of klein orkest. In de compositie worden op een paar stukken na een aantal dieren uitgebeeld: een leeuw, kippen en hanen, muilezels of snelle dieren, schildpadden, een olifant, kangaroes, vissen in een aquarium, een koekkoek, vogels in een volière, fossielen, een zwaan. De muziek is te beluisteren op YouTube. Voor bladmuziek, klik hier.

Peter en de wolf: Een muzikaal sprookje van de Russische componist en pianist Sergej Prokofjev (1891-1953) uit 1936. Het sprookje is het verhaal van de jongen Peter die zonder toestemming van zijn grootvader de tuin uit loopt. Daar ziet hij hoe de kat probeert een vogel te vangen. Dat lukt niet. Grootvader roept Peter terug en waarschuwt hem dat er wolven in de buurt zijn, maar Peter gaat toch weer kijken naar wat er buiten gebeurt. Net op dat moment komt een hongerige wolf het bos uit en eet de eend in de vijver op. Peter klimt in een boom en vraagt aan de vogel om de wolf af te leiden. Ondertussen laat Peter een touw zakken en bindt dat om de staart van de wolf. De wolf zit de vogel achterna en begint daarom rondjes om de boom te rennen. Daarmee trekt hij het touw steeds verder vast. Dan komt een groep jagers uit het bos, die de wolf vangen en hem naar de dierentuin brengen. Klik hier voor de Disney versie met muziek (1946).


Ben - Michael Jackson: Een liedje over een rat dat is geschreven voor de 'kinderthriller' Ben. Deze film gaat over een eenzame jongen die bevriend raakt met een rat genaamd Ben. De rat is echter ook de leider van een bende moordende ratten die ook mensen doden.

Liedjes met dier in de naam

Nederlandse liedjes

Engelstalige liedjes

Eend - Acda en de Munnik

Atomic Dog - George Clinton

Dolfijnen - Stef Bos

Buffalo soldier - Bob Marley

1 miljoen vlinders - Clouseau

Eye of the tiger - Survivor

Er staat een paard in de gang - André van Duin

Hound dog - Elvis Presley

M'n trouwe hond - Heintje

The Lion sleeps tonight - The Tokens

Hoor je niet de nachtegaal - Lenny Kuhr

The Bird - The Time

Poesie Poesie - Manke Nelis

When doves cry - Prince

Mijn naam is haas - Lowland Trio

Who let the dogs out? Baha Men

Het hondje van Dirkie - Wim Sonneveld

Walking the dog - Rufus Thomas

Zeven witte zwanen - Zangeres zonder naam

Walk the dinosaur - Was not was

Meer liedjes met dieren in de titel, zie Songfacts

Sommige liedjes gaan gepaard met een dansje.

  • Do the funky chicken - Rufus Thomas (1970) (YouTube)
  • Vogeltjesdans - De Electronica's (1980) (YouTube)

Muziek met dierengeluiden

In 2008/2009 was er in het museum Beeld en Geluid in Hilversum de tentoonstelling 'Zoom Safari - Beesten in Beeld en Geluid' waarin de bezoeker kennis kon maken met een halve eeuw aan dierenfilms. Op de blog Vogelzang in muziek vind je meer informatie over dierengeluiden in muziek. 

Bandnamen met dieren

Er zijn veel bands die de naam van een dier of van dieren hebben. Enkele bekenden zijn:

  • The Monkeys
  • The Eagles
  • The Beatles
  • The Animals
  • Scorpions
  • Seal
  • Snoop Dog
  • Pussycat Dolls
  • The Wombats
  • Whitesnake

Meer bandnamen met dieren? Klik hier.

Platen- en cd-hoezen











Videoclips

Dieren, echte of animaties, zijn ook te zien in videoclips. Drie historische clips zijn:

  • Roger Glover - Love is all (1975) (YouTube)
  • Paul McCartney - We all stand together (1985) (YouTube)
  • Talk Talk - It's my life (1984) (YouTube)

Muziek door dieren

 

De meest bekende dieren die muziek maken zijn waarschijnlijk de Bremer Stadsmuzikanten, een sprookje van de gebroeders Grimm over een ezel, hond, kat en haan die stadsmuzikant willen worden in Bremen. (Foto: Wuzur)

Nora is een kat die piano speelt en ook haar eigen website heeft. Kijk en luister hier.

De zoomusicology bestudeert het esthetische gebruik van communicatie door middel van geluid door dieren. Dieren maken geluiden, maar het is de vraag of we dit onder de noemer muziek kunnen scharen. Vogels, walvissen en muizen communiceren met geluiden die opvallend veel kenmerken vertonen van de muziek die mensen produceren. Deze dieren kunnen complexe geluiden produceren met verschillende toonhoogtes die voldoen aan een bepaald systeem met als doel de overdracht van informatie. Daarnaast is er een grote groep van dieren die ook geluiden produceert, maar die echter te simpel van compositie of toonhoogte zijn, of te weinig ritmische kenmerken vertonen om als muziek gezien te worden. Voorbeelden van dit soort dieren zijn insecten en kikkers.
Dieren maken verschillende soorten geluiden:

  • alarmeringsgeluiden bij gevaar
  • dreiggeluiden bij verstoring
  • verdedigen van territorium
  • paargeluiden voor het vinden van een partner
  • geluiden om prooien op te sporen, bijvoorbeeld door dolfijnen en vleermuizen die korte, hoge geluiden produceren

Muziek voor dieren

Charles Snowdon, dierenpsycholoog aan de universiteit van Wisconsin-Madison, ontdekte dat dieren beschikken over muzikale capaciteiten. Ze houden van muziek die specifiek is afgestemd op hun eigen soort: opgebouwd uit toonhoogtes, klanken en tempo’s waarmee zij vertrouwd zijn. Omdat hun vocaal bereik en hartritme sterk afwijken van die van ons, zijn ze niet in staat om te genieten van muziek die is gemaakt voor menselijke oren. Onderzoek wijst uit dat dieren over het algemeen een totaal gebrek aan interesse tonen voor onze composities. Met dit in gedachten werkte Snowdon samen met cellist en componist David Teie. Zij wilden muziek componeren speciaal voor dieren.
In 2009 componeerden de onderzoekers twee liedjes voor tamarins. Het vocaal bereik van deze apen ligt drie octaven hoger dan die van ons en hun hartslag gaat twee keer zo snel. De muziekstukken klinken schel en onplezierig voor ons, maar de apen hadden er wel oren naar. Het lied dat gebaseerd was op opgewonden apentonen en een hoog tempo aanhield, maakte de tamarins zichtbaar geagiteerd en actief. Ze werden juist weer rustig en ongewoon sociaal in reactie op een ‘tamarin ballad’, met blije apenklanken en een langzamer ritme. Hierna componeerden Snowdon en Teie muziek voor katten. Ze transponeerden melodieën naar het vocale frequentiebereik van deze dieren en stemden het ritme af op de hartslag van katten die rusten. Snowdon en Teie ontdekten dat katten inderdaad liever luisteren naar composities in hun eigen bereik en tempo, dan naar menselijke muziek. Deze muziek voor katten verkopen ze nu op hun website Music for Cats. Muziek voor honden ligt een stuk lastiger, omdat hun soort nogal varieert in omvang, vocaal bereik en hartritme. Grote honden als labradors en mastiffs hebben een vocaal bereik dat nogal lijkt op die van een volwassenen man. Snowdon voorspelt daardoor dat grote honden meer reactie zullen vertonen op menselijke muziek dan een kleinere hond als de Chihuahua. Sommige honden lijken inderdaad emotioneel te reageren op menselijke muziek. Onderzoek van Deborah Wells, een psychologe aan Queen’s University Belfast, laat zien dat honden verschillende genres in menselijke muziek kunnen waarnemen. Ze vertonen bijvoorbeeld gedrag dat de suggestie wekt van ontspanning wanneer klassieke muziek wordt gedraaid en agitatie wanneer er heavy metal klinkt.
Snowdon ontdekte dat dieren een heel goed absoluut gehoor hebben, maar geen relatief gehoor. Ze kunnen dus wel een opeenvolging van noten leren herkennen, maar als je deze transponeert naar een andere toonsoort, dan herkennen de dieren de melodie niet meer. Mensen herkennen die wel. Wij begrijpen muziek dus op een andere manier dan dieren dat doen. (bron)

De koeien die in de heuvels van Frankrijk leven lijken vooral te genieten van de jazz die voor hun wordt gespeeld door The New Hot 5, een Amerikaanse New Orleans style-band.


Op 3 december 2003 trakteerde een biologische boer in het Brabantse Asten zijn varkens op een concert van Arno Huibers Theaterproducties.


Artiesten die zich inzetten voor dieren


Een aantal artiesten zetten zich actief in voor een beter leven voor dieren, o.a.