Het Dierenmuseum - Het virtuele museum over het dier in de kunst en cultuur

Campagneposters met dieren

Veel dieren- en natuurorganisaties maken campagneposters om hun boodschap over te brengen of om een kritische kwestie aan de kaak te stellen. Een poster is een sterk en visueel middel om publiek te bereiken. Veel posters worden gemaakt door grafische bureaus die nadenken over hoe ze een boodschap in één beeld kunnen vangen. Dat beeld maakt dat je campagneposters ook kunt beschouwen als ware kunstwerken. In Nederland is Loesje ook bekend om zijn kritische posters. Daar gaat het echter niet om de kracht van het beeld, maar om de kracht van tekst.

Hieronder vind je campagneposters, Nederlandse en buitenlandse, per doel waarvoor dieren worden gebruikt.

Maatschappelijke zorgen over BONT

De discussie over het houden van dieren voor hun bont is niet alleen een discussie over het welzijn van de dieren, maar gaat vooral om de vraag of het gerechtvaardigd is om dieren te houden voor dit doel. Veel dierenorganisaties hebben zich hard gemaakt om het publiek bewust te maken hoe er met deze dieren wordt omgegaan en om hen aan het nadenken te zetten. In Nederland richt de organisatie Bont voor dieren zich specifiek op de pelsdieren. Peta maakte in 2009 met zangeres Pink & de Britse acteur Ricky Gervais de commercial 'Stolen for fashion'.

Klik hier voor meer informatie over het welzijn van pelsdieren.

Maatschappelijke zorgen over GEZELSCHAPSDIEREN

Bij dieren voor gezelschap is er zorg en discussie over:

  • welzijnsproblemen
  • de vraag welke dieren geschikt zijn om als huisdier te worden gehouden
  • de fokkerij
  • de hondenhandel, en
  • de vraag of we op een respectvolle wijze met gezelschapsdieren omgaan

Klik hier voor meer informatie over het welzijn van gezelschapsdieren.

Maatschappelijke zorgen over PROEFDIEREN

De maatschappelijke discussie over proefdieren gaat over: 

  • de vraag of dierproeven wel nodig zijn
  • het respectvol omgaan met dieren
  • het welzijn van de proefdieren
  • transparantie over onderzoek met proefdieren

Diverse organisaties verzetten zich tegen het gebruik van proefdieren. Dit komt o.a. tot uiting in hun campagnes.
In Nederland richten Stichting Dierproefvrij en de Anti Dierproeven Coalitie zich specifiek op proefdieren en pleiten zij voor alternatieve onderzoeksmethoden.

Klik hier voor meer informatie over het welzijn van proefdieren.

Maatschappelijke zorgen over DIEREN IN DE SPORT

De maatschappelijke discussies over sport met dieren focussen zich met name op het welzijn van duiven en paarden, maar er spelen ook issues die zijn gerelateerd aan het op een respectvolle wijze omgaan met dieren. Met name in Engeland en Australië, waar veel paardenraces plaatsvinden, is veel verzet tegen deze vorm van paardensport door PETA en Animals Australia.

Klik hier voor meer informatie over het welzijn van dieren die worden gebruikt in de sport.

Maatschappelijke zorgen over de VEEHOUDERIJ

Er is bij het Nederlandse publiek veel zorg over de omgang met landbouwhuisdieren: dieren die voor de productie van voedsel worden gehouden. Die zorg is de laatste jaren alleen maar aan toenemen. Er is o.a. zorg over:  

  • het welzijn van landbouwhuisdieren
  • de waardigheid van het dier
  • volksgezondheid
  • milieu
  • de schoonheid van het landschap
  • biodiversiteit

Deze zorg leidt tot veel campagnes in Nederland en in het buitenland van diverse dieren- en milieuorganisaties, zoals van Animal Rights, BiteBack, Compassion in World Farming, Dierenbescherming, Eyes on animals, Milieudefensie, PETA, Varkens in Nood, de Vegetariërsbond, Wakker Dier en World Animal Protection.

Klik hier voor meer informatie over het welzijn van dieren in de veehouderij.

Maatschappelijke zorgen over DIEREN IN DE VERMAAKINDUSTRIE

In de maatschappelijke discussies over dieren voor vermaak bestaat er zorg over het welzijn van dieren, maar speelt vooral ook de vraag of we dieren wel respectvol behandelen als we ze gebruiken voor vermaak. Is het gerechtvaardigd om dieren te houden voor vermaak? Het doel staat ook ter discussie.

In Nederland stellen diverse maatschappelijke organisaties het gebruik van dieren voor vermaak aan de orde. De stichting 'Wilde dieren de tent uit' richtte zich in het bijzonder op circussen. Deze stichting heeft zichzelf opgeheven met ingang van 2015 toen in Nederland het verbod op het houden van wilde dieren in circussen van kracht werd. Dierenrechtenorganisatie Biteback voert de campage 'Voor vermaak zonder dieren'.






Klik hier voor meer informatie over het welzijn van dieren die worden gebruikt voor vermaak.

Maatschappelijke zorgen over VISSERIJ


De maatschappelijke zorg over de visserij heeft vooral betrekking op biodiversiteit en welzijn. De zorg hiervoor is recenter dan de zorg over landbouwhuisdieren.

Organisaties die zich in Nederland of vanuit Nederland hier vooral voor inzetten zijn de Vissenbescherming, Sea First Foundation, Greenpeace, Stichting Noordzee, WNF, Sea Shepperd, The Black Fish en Bite Back.

Deze organisaties zetten zich ook in voor de zeezoogdieren die worden gevangen. Internationaal zet ook International Marine Mammal Project of Earth Islands Institute Dolphins zich daarvoor in

Klik hier voor meer informatie over het welzijn van vissen.

Maatschappelijke zorgen over WERKDIEREN

Er is relatief weinig discussie over het gebruik van werkdieren in Nederland, maar des te meer over het gebruik van werkdieren in het buitenland zoals het gebruik van ezels, paarden en olifanten.

Klik hier voor meer informatie over het welzijn van werkdieren.

Maatschappelijke zorgen over WILDE DIEREN

De meeste dieren die in het wild leven genieten een grote vrijheid en leven onafhankelijk van de mens. Die vrijheid draagt bij aan de kwaliteit van leven van dieren en kan in die zin worden gezien als een verhoging van het welzijn. Bij een leven in het wild komen echter ook perioden voor dat het aanbod van voedsel of water beperkt is en komen ziekten en verwondingen voor. Dit heeft een bepaalde mate van lijden of sterfte tot gevolg. Het kan worden gezien als een natuurlijk proces waarlangs dierenpopulaties worden gereguleerd.
Dieren in het wild lijden en sterven echter ook als gevolg van menselijke activiteiten. De maatschappelijke zorgen zijn met name gericht op die activiteiten.

Klik hier voor meer informatie over het welzijn van wilde dieren.

Wereldwijd zijn er veel organisaties die actief opkomen voor de belangen van dieren.


De website van de Stichting World Animal Net bevat een databank waar je meer dan 3000 dierenorganisaties in de wereld kunt vinden.

Er valt een onderscheid te maken in dieren-, natuur- en milieuorganisaties. Alle drie hebben een relatie met dieren.

  • Dierenbeschermingsorganisaties streven naar een respectvolle omgang met dieren en een goed welzijn voor dieren. Sommige van deze organisaties streven ook naar rechten voor dieren. 14 Nederlandse Dierenbeschermingsorganisaties hebben zich verenigd in de Dierencoalitie die in 2006 is opgericht (toen Coalitie Dierenbeschermings Organisaties Nederland genoemd). De Dierencoalitie vertegenwoordigt deze dierenbeschermingsorganisaties met het doel om in belangrijke politieke en maatschappelijke kwesties gezamenlijk effectief voor de belangen van dieren op te komen. Op Europees niveau behartigt Eurogroup for Animals de belangen van de dieren. Dit doet zij voor meer dan 50 dierenorganisaties in Europa.
  • Natuurorganisaties streven naar het behoud van de natuur in zijn geheel en de bescherming en het in stand houden van dierenpopulaties in het wild. 
  • Milieuorganisaties streven naar een gezond milieu en beschermen daarmee mensen, maar ook dieren.

Ontstaan van dierenorganisaties

 


De filosofie van de Engelse filosoof Jeremy Bentham (1748-1832), "The question is not: Can they reason? Nor, can they talk? But, can they suffer?" heeft invloed gehad bij de verandering van de 18e eeuwse houding ten aanzien van dieren. Zijn visie is van grote betekenis geweest voor de oprichting van dierbeschermende organisaties in Engeland en Duitsland in de periode 1820-1840.

In Nederland werd in 1864 de 's Gravenhaagsche Vereeniging tot Bescherming van Dieren opgericht. De eerste doelstellingen waren onder meer het afschaffen van de trekhonden, het verbeteren van de leef- en werkomstandigheden van de paarden, het verbieden van het couperen van oren en staart bij honden en paarden, en betere slachtvoorschriften (o.a. verplichte verdoving). In 1877 besloot een aantal lokale groepen samen te gaan werken en kwam er een landelijke vereniging. De naam werd veranderd in Nederlandsche Vereeniging tot Bescherming van Dieren (nu de Dierenbescherming).
Na de Tweede Wereldoorlog nam de zorg over het welzijn van dieren in Nederland toe met name door de intensivering van de veehouderij. Er kwamen meer organisaties die zich gingen inzetten voor de belangen van dieren. Tegenwoordig bestaan er naast de Dierenbescherming diverse andere dierenorganisaties.

Werkwijze

De organisaties komen op diverse manieren op voor de belangen van dieren. Filosoof Erno Eskens maakt in zijn boek 'Democratie voor dieren' (2009) onderscheid in de zwachtel, het spandoek, het wetboek en de bivakmuts. Maar er is ook het 'schoolboek'. De hierboven genoemde organisaties kiezen voor de strategie van schoolboek, zwachtel, spandoek en/of wetboek. Het Animal Liberation Front (A.L.F.) is een organisatie die de 'bivakmuts' hanteert. Zij organiseren ook illegale acties tegen industrieën die dieren uitbuiten. Het is geen echte organisatie, want ze kent geen leden en leiders. A.L.F.-activisten opereren in het geheim en anoniem. Het gaat om individuen of kleine groepjes die zelfstandig opereren. Acties hebben meestal de vorm van het bevrijden van dieren van pelsdierhouderijen, slachthuizen of legbatterijen en zij proberen om economische schade toe te toebrengen door eigendommen te saboteren. Op Geschiedenis 24 is een documentaire te zien van het Dierenbevrijdingsfront dat in 1978 werd opgericht.

Schoolboek

Organisaties die via educatie en voorlichting ervoor zorgen dat mensen geïnformeerd zijn en zich bewust zijn van de belangen van dieren.

Zwachtel

Organisaties die voor de 'zwachtel' kiezen zijn organisaties die dieren in nood bijstaan door ze op te vangen, te verzorgen en indien mogelijk weer uit te zetten of onder te brengen bij nieuwe eigenaren.

Spandoek

Organisaties die kiezen voor het 'spandoek' richten zich op de politiek en de publieke opinie. Ze proberen draagvlak te creëren voor betere wetten via voorlichting, protesten, petities, campagnes en mediagerichte acties. Ze wijzen daarbij op de misstanden door deze in de openbaarheid te brengen en dragen ideeën voor verbetering aan. Bij hun acties zoeken deze organisaties soms de grenzen van de wet op. Veel organisaties komen ook met 'hulpmiddelen' voor het publiek om het kiezen voor een diervriendelijke levensstijl te vergemakkelijken, zoals het Beter Leven Keurmerk van de Dierenbescherming.

Wetboek

Actie voeren is ook mogelijk met het wetboek in de hand. Hiermee wordt gestreefd naar een verbetering van de wettelijke positie van het dier. Hiertoe vindt overleg plaats met politici en overheden, worden voorstellen gedaan voor nieuwe wetten en regels en stappen organisaties waar nodig naar de rechter.

Bivakmuts  

Organisaties die 'met een bivakmuts op' opereren doen dat in het geheim. Zij geloven over het algemeen niet in wetten en geloven niet dat je je gelijk kunt halen via politici en rechters. Ze vinden het gerechtvaardigd om hun gelijk te halen door de wet te overtreden. Het doel heiligt de middelen.

 Politieke partijen



Sinds 28 oktober 2002 kent Nederland een politieke partij die opkomt voor de belangen van dieren: de Partij voor de Dieren. Deze partij streeft naar respect en mededogen in de omgang met dieren. Sinds 30 november 2006 is de partij in de Tweede Kamer vertegenwoordigd. Fractievoorzitter is Marianne Thieme. En de Partij voor de Dieren is ook vertegenwoordigd in de Eerste Kamer. Daarnaast heeft de partij volksvertegenwoordigers in diverse gemeenten, provincies en waterschappen. De partij heeft ook een jongerenorganisatie: PINK!

Ook andere landen kennen 'dierenpartijen'. De Portugese PAN heeft inmiddels ook een volksvertegenwoordiger in het nationale parlement.

 


Sinds de komst van de Partij voor de Dieren in de Nederlandse politiek zijn ook andere politieke partijen meer aandacht gaan besteden aan het welzijn van dieren.

Op 28 oktober 2012 bestond De Partij voor de dieren. Daar is de documentaire 'De Haas in de Marathon' over gemaakt. Klik hier om de film te zien.


Meer weten?

  • Davids, C.A., Dieren en Nederlanders - Zeven eeuwen lief en leed, 1984
  • Shevelow, K., For the Love of Animals: The Rise of the Animal Protection Movement, 2008