"Ik ben leven dat leven wil, te midden van leven dat leven wil." - Albert Schweitzer (1875 - 1965)

Dierenwelzijnsproblemen in de melk- en rundveehouderij

In 2007 heeft Wageningen UR Livestock Research in opdracht van de overheid onderzoek gedaan naar het welzijn van landbouwhuisdieren. Dit heeft geresulteerd in het rapport 'Ongerief bij rundvee, varkens, pluimvee, nertsen en paarden'. In 2011 heeft een eerste herhaling van dit onderzoek plaatsgevonden. Hieronder worden de belangrijkste welzijnsproblemen genoemd die door de wetenschappers zijn geconstateerd en de oorzaken van dierenwelzijnsproblemen in de melk- en rundveehouderij. De mate waarin deze problemen voorkomen verschilt per bedrijf en per dier.

  • Beperking van natuurlijk gedrag
  • wanneer runderen geen weidegang krijgen, worden ze o.a. beperkt in hun behoefte om te foerageren
  • door het scheiden van kalf en moeder direct na de geboorte, kan de moeder geen maternaal gedrag uitoefenen (leidt tot stress) en krijgt het kalf geen moederzorg
  • bij een tekort aan lig- en vreetplaatsen kunnen niet alle dieren tegelijkertijd hetzelfde gedrag uitoefenen en kan competitie, en daardoor stress, optreden
  • moeite met bewegen bij harde, gladde en natte vloeren
  • beperking van het speelgedrag van vleeskalveren, omdat ze mogelijk uitglijden en zich verwonden op gladde vloeren
  • aangepast gedrag om rangorde in de groep te bepalen a.g.v. onthoorning
  • geen natuurlijke geboorte bij dikbillen, omdat het bekken te smal is (deze koeien krijgen daarom een keizersnede)
  • In de ligboxenstallen hebben koeien moeite met opstaan en gaan liggen, omdat de ligplaatsen vaak te kort zijn met te weinig kopruimte.
  • Klauw- en beengezondheid
  • Met mest en urine bevuilde stalvloeren leiden tot een hogere infectiedruk en zorgen ervoor dat klauwen week worden. Daardoor zijn klauwen vatbaarder voor slijtage, beschadigingen en infectieuze aandoeningen.
  • Infectieuze aandoeningen aan de klauw- en tussenklauwhuid (Mortellaro en stinkpoot)
  • Uierontsteking (mastitis)
  • Luchtweginfecties en diarree bij vleeskalveren a.g.v. een slecht stalklimaat
  • Bloedarmoede bij vleeskalveren die worden gehouden voor blank kalfsvlees. De bloedarmoede ontstaat doordat de kalveren te weinig vezelrijk ruwvoer dat ijzer bevat, krijgen. Als gevolg hiervan ontwikkelen de kalveren stereotiepgedrag (zoals tongspelen en tongrollen) en maagzweren.
  • Pijn als gevolg van onthoornen van kalveren i.v.m. onvoldoende passende huisvesting
  • Pijn als gevolg van het aanbrengen van een oormerk en kans op uitscheuring
  • Ongerief bij vleeskalveren tijdens lange afstandstransporten
  • Welzijnsproblemen door keizersnedegeboorte bij dikbillen. Klik hier voor filmbeelden van een keizersnede-bevalling.

In 2014 bracht de dierenorganisatie Eyes on Animals een onderzoeksrapport uit over de Nederlandse melkveehouderij 'Giving good milk a shake - looking at better options ways in the way we produce dairy'. Hierin worden ook de misstanden beschreven, maar ook welke maatregelen melkveehouders kunnen nemen om hun dieren een beter leven te gunnen.