"Ik ben leven dat leven wil, te midden van leven dat leven wil." - Albert Schweitzer (1875 - 1965)

Dierenwelzijn van pelsdieren

Maatschappelijke zorg

De discussie over het houden van dieren voor hun bont is niet alleen een discussie over het welzijn van de dieren, maar gaat vooral om de vraag of het gerechtvaardigd is om dieren te houden voor dit doel. Veel dierenorganisaties hebben zich hard gemaakt om het publiek bewust te maken hoe er met deze dieren wordt omgegaan en om hen aan het nadenken te zetten. In Nederland richt de organisatie Bont voor dieren zich specifiek op de pelsdieren.
Hieronder vind je een overzicht van campagneposters van diverse organisaties en de PETA-commercial 'Stolen for fashion' die is ingesproken door zangeres Pink & de Britse acteur Ricky Gervais.    

Campagneposters bont

 


Onvoldoende respect voor het dier

Veel mensen in Nederland zijn van mening dat het houden en doden van dieren voor de productie van bont niet getuigt van respect voor dieren. Argumenten die in dit kader worden genoemd zijn:

Bont is een luxeproduct
Het doden van dieren voor mode valt niet te rechtvaardigen, want bont is geen noodzaak. Bont is niet nodig om je mooi of warm te kleden. Hiervoor zijn prima alternatieven. 

Dieren zijn geen dingen
Dieren zijn levende wezens. Het is niet respectvol om ze te gebruiken als grondstof voor kleding. Het toont geen respect voor de waarde van het leven van het dier. Het is onfatsoenlijk om zo met dieren om te gaan.

Dieren kunnen hun natuurlijk gedrag niet uitoefenen
De dieren zijn ongeschikt om in gevangenschap te worden gehouden. In de relatief kleine, prikkelarme kooien kunnen ze hun natuurlijke gedrag niet uitoefenen (o.a. geen foerageergedrag, weinig spelgedrag). Bij een deel van de dieren leidt dit ook tot stereotiep gedrag. Dit geeft niet alleen welzijnsproblemen, maar is ook niet respectvol naar het dier.


Welzijnsproblemen bij nertsen in Nederland

Onderzoekers van Wageningen UR Livestock Research hebben in 2007 onderzoek gedaan naar het welzijn van nertsen in Nederland. In 2007 verscheen het rapport 'Ongerief bij rundvee, varkens, pluimvee, nertsen en paarden. In 2011 verscheen een eerste herhalingsonderzoek. Volgens WUR zijn er verbeteringen zichtbaar in de sector, maar de ongeriefitems uit 2007 zijn onverminderd actueel.

Gedragsafwijkingen
Nertsen vertonen gedragsafwijkingen als staartbijten, staartzuigen en vachtbijten. Daarnaast vertonen ze stereoptiep gedrag dat zich o.a. uit in het langdurig door de kooien op en neer lopen/rennen en het maken van bewegingen met de kop rond de drinknippel, etc. Jonge nertsen vertonen weinig spelgedrag. De gedragsafwijkingen worden veroorzaakt doordat de pups te vroeg bij de moeder worden weggehaald en door de relatief kleine, prikkelarme huisvesting. Met het aanbieden van kant en klaar voer wordt geen invulling gegeven aan de behoefte van de nerts om te foerageren. Of zwemwater noodzakelijk is voor comfortgedrag bij de nerts blijft een punt van discussie, maar kan vooralsnog niet wetenschappelijk worden bewezen.

Uitval pups
Binnen de eerste paar dagen na de geboorte sterft 20-30% van de pups (dit gebeurt ook in het wild). Factoren die kunnen leiden tot de hoge uitval zijn genetische selectie, ziekten, hokontwerp (onveilige nestbox en onvoldoende beschutting), te hoge staltemperatuur, gebrek aan maternale zorg en diarree en uierontstekingen bij de moeder.

Gezondheid
Bij nertsen kan Aleutian Disease voorkomen dat wordt veroorzaakt door een parvovirus. Door dit virus kunnen de dieren wegkwijnen, ontstekingen ontwikkelen en sterven.

Voeding
In de winter worden de dieren beperkt gevoerd om ze weer in een gewenste conditie te krijgen voor de volgende reproductiefase en om vervetting te voorkomen. Dit leidt tot honger bij de dieren en bij jonge dieren soms tot sterfte. Beperkte voeding kan ook leiden tot gedragsafwijkingen (stereotypieën).

Angst voor de mens
Nertsen zijn in vergelijking met landbouwhuisdieren en gezelschapsdieren minder gedomesticeerd en zijn als gevolg hiervan angstig voor de mens en vertonen agressie jegens de mens.

De dierenorganisatie Viervoeters maakte de volgende film over de nertsenfokkerij in Nederland. De dierenbeschermingsorganisatie Ongehoord maakte in 2015 undercover deze beelden van twee nertsenfokkerijen in Nederland.  


Welzijnsproblemen bij pelsdieren in het buitenland

Nertsen in andere landen zullen vergelijkbare welzijnsproblemen ervaren als in Nederland. In sommige landen waarschijnlijk nog meer, omdat zij minder regelgeving hebben dan Nederland (China, Rusland). Welzijnsproblemen zijn er ook bij andere dieren die in het buitenland worden gehouden voor hun pels. In veel gevallen is er sprake van zeer ernstig ongerief. In 2001 deed de Europese Commissie onderzoek naar het welzjn van pelsdieren in Europa. In 2015 verscheen het rappport Case Saga Furs - Nordic fur trade van de dierenbeschermingsorganisaties Animalia en NOOH dat o.a. welzijnsproblemen bij pelsdieren in Noorwegen en Finland beschrijft.

Wasbeerhonden in China
De organisatie Care For The Wild, Swiss Animal Protection en EAST International brachten in 2012 het rapport Fun fur? A report on the Chinese fur industry uit met schokkende informatie over deze industrie. Hoe de fok van wasbeerhonden in China plaatsvindt, kun je hier zien. De problemen hangen o.a. samen met:

  • de huisvesting: kooien van draadgaas, klein, prikkelarm
  • de slechte verzorging
  • de dieronvriendelijke dodingsmethoden (anale elektrocutie en dieren worden soms levend gevild)

Angorakonijnen in China
In 2013 werd door filmbeelden van de dierenorganisatie PETA bekend dat ook de wijze waarop angorawol afkomstig van angorakonijnen verre van diervriendelijk is.

Beelden van de wijze waarop andere pelsdieren in het buitenland worden gehouden zijn te vinden op de websites van:

Merinoschapen in Australië
De productie van wol in Australië (werelds grootste wolproducent) verloopt ook niet diervriendelijk. Je kunt er hier meer over lezen.
Radar maakte er in 2014 een item over 'Hoe diervriendelijk is merinowol?. Zangeres Pink maakte er voor PETA een filmpje over.

Dons
Over ganzendons kun je meer lezen in een reportage door PiepVandaag: deel 1 en deel 2.

Jacht
Ook dieren die via klemmen worden gevangen zullen veel pijn en stress ervaren. Zie hier o.a. een filmpje over coyotes. En dat geldt ook voor de zeehonden die in Canada en Namibië worden doodgeknuppeld.

Nieuw beleid

Vanaf 1 januari 2024 is het in Nederland verboden om nertsen te fokken: Wet verbod pelsdierhouderij. In 2001 lag er al een wetsvoorstel van toenmalige landbouwminister Brinkhorst (D'66) klaar om de nertsenfokkerij te verbieden. Dit werd in 2002 door landbouwminister Veerman (CDA) teruggetrokken. In 2006 dienden de SP en PvdA een initatiefwetsvoorstel in om de nertsenfokkerij te verbieden. Eind 2012 werd hier door de Eerste Kamer mee ingestemd en werd de initiatiefwet een feit. De huidige nertsenfokkers krijgen tot 1 januari 2024 de tijd om reeds gemaakte investeringen terug te verdienen en een ander soort bedrijf te starten. 

Meer weten?

Boeken

  • Postma, A., Vuile handen. Stop de zeehondenjacht!, 2006

Films/documentaires

Website