"Ik ben leven dat leven wil, te midden van leven dat leven wil." - Albert Schweitzer (1875 - 1965)

Zorgen over onze omgang met dieren

Er is veel discussie over onze omgang met dieren. Een groeiend deel van de samenleving maakt zich zorgen over hoe we met dieren omgaan. Discussies over hoe we met dieren behoren om te gaan vinden al lang plaats, zie hiervoor de pagina met visies van diverse filosofen en ethici. Vanaf de jaren 70 neemt de discussie toe en neemt deze toe onder een breder publiek.

In 1964 verscheen het eerste boek waarin kritiek werd geuit op de alsmaar verdergaande intensivering van de veehouderij na de Tweede Wereldoorlog. Dit was het boek 'Animal Machines: The New Factory Farming Industry' van de Britse Ruth Harrison (1920-2000). In 1965 werd het in Nederland uitgebracht onder de titel 'Beestenmachines - Dieren aan de lopende band'.

Met dit boek maakte Ruth Harrison transparant wat er als gevolg van de intensivering van de veehouderij gebeurde met dieren in Engeland en in de rest van de wereld. De productieverhoging leidde tot 'industrialisatie' van het dier, welzijnsaantasting van dieren, gevaar voor de consument (door het toedienen van chemische en organische stoffen in diervoerders) en zij sprak van mensonwaardige praktijken.   

Brambell Commissie

Het Britse publiek was geschokt en dit leidde er o.a. toe dat de Britse regering in 1965 de zogenoemde Brambell Commissie in het leven riep die ging onderzoeken hoe dieren in de intensieve veehouderij werden gehouden en die zou nagaan of er eisen zouden moeten worden gesteld aan het welzijn van de dieren. De commissie legde de basis voor het hanteerbaar maken van dierenwelzijn in de vorm van de zogenaamde vijf vrijheden. Deze hadden in eerste instantie betrekking op het kunnen staan, liggen, omdraaien, verzorgen van de huid (likken, krabben) en het strekken van de ledematen (lees hier het rapport).

De Britse Raad voor Dierenwelzijn (Farm Animal Welfare Council, FAWC) heeft de vrijheden later uitgewerkt tot de volgende lijst van 'vijf vrijheden voor dieren':

  1. vrijheid van dorst, honger en ondervoeding
  2. vrijheid van fysiek en thermaal ongerief
  3. vrijheid van pijn, verwondingen en ziekte
  4. vrijheid om natuurlijke gedrag te vertonen
  5. vrijheid van angst en chronische stress

De discussie over de intensieve veehouderij leeft nu nog steeds, maar ook ten aanzien van ander diergebruik zijn veel mensen kritisch: dieren voor bont, onderzoek, sport en vermaak, visserij, werk en jacht.

Het ene dier is het andere niet 

De discusssie over onze omgang met dieren laat zien dat we ook heel verschillend met verschillende dieren omgaan. Zo is het ene dier een huisdier en eten we het andere dier op. Maar ook met eenzelfde diersoort gaan we verschillend om. Zo is een hond in Nederland een huisdier, een proefdier en een werkdier (blindengeleidehond), maar in China wordt een hond ook gegeten en voor bont gebruikt.

Uit onze omgang met dieren blijkt dat het ene dier het andere niet is.
Dit roept de vraag op of we dat kunnen rechtvaardigen of niet.


Films
Over dit thema zijn diverse films gemaakt: